Konwersje i retrofity R22 i R404A

Retrofit R404A i wymiana R22 na statkach to usługa, od której zaczynaliśmy w 2014 roku. Przestawiamy instalacje chłodnicze i klimatyzację z czynników, na których nie wolno już pracować albo których nie da się kupić, na dopuszczone zamienniki. Retrofit jednego układu trwa zwykle 1–2 dni, w porcie, w stoczni albo w rejsie.

Dlaczego R22 i R404A trzeba wymienić

• R22 to czynnik zubożający warstwę ozonową (HCFC). MARPOL Annex VI (prawidło 12) od 1 stycznia 2020 r. zakazuje nowych instalacji z HCFC na statkach, zakazuje też wypuszczania czynnika, a każde napełnienie, naprawę i odzysk trzeba wpisywać do rejestru ODS (Ozone-depleting Substances Record Book). W UE R22 od 2015 r. nie wolno używać do serwisu urządzeń.
• R404A ma bardzo wysoki współczynnik GWP: 3922. Rozporządzenie (UE) 2024/573 w sprawie F-gazów od 1 stycznia 2025 r. zakazuje używania świeżych czynników o GWP od 2500 wzwyż do serwisu urządzeń chłodniczych; czynnik z odzysku dopuszczono jeszcze do 2030 r. Do tego maleją limity HFC w UE, więc R404A drożeje i trudniej go kupić.

Niezależnie od bandery w europejskich portach coraz trudniej o R22 i R404A, a każda nieszczelność takiego układu kończy się problemem z uzupełnieniem czynnika.

Czym zastąpić R404A i R22

Zamiennik dobieramy do temperatury pracy, sprężarki i stanu układu. Najczęściej stosujemy:

Wartości GWP podajemy według 4. raportu IPCC (AR4). Wszystkie te czynniki mają klasę bezpieczeństwa A1, czyli są niepalne i mają niską toksyczność, co na statku ma znaczenie. Mieszaniny R449A, R448A i R407F mają poślizg temperaturowy, więc po retroficie trzeba inaczej ustawić przegrzanie, a czasem wymienić zawór rozprężny. Wymieniamy też R422D, dawny zamiennik R22 typu drop-in: ma GWP 2729, więc dziś sam wymaga zastąpienia.

Retrofit R404A: drop-in czy pełna konwersja

Zakres zależy od układu. Czasem wystarczy odzysk starego czynnika, wymiana oleju i filtrów-odwadniaczy, napełnienie zamiennikiem i ustawienie nastaw. Często jednak po otwarciu układu okazuje się, że sprężarka, zawory albo wymienniki wymagają remontu, i retrofit zamienia się w modernizację. Dlatego przed wyceną oceniamy stan układu na miejscu.

Gdy sprężarka jest za stara albo nie pracuje z nowym czynnikiem, wymieniamy ją na nową i dopasowujemy agregat do zamiennika. Więcej o tym na stronie remonty sprężarek okrętowych.

Jak przebiega retrofit

1. Ocena układu: sprężarka (producent, model, olej), zawory rozprężne, filtry, szczelność, ilość czynnika i parametry pracy.
2. Dobór zamiennika do temperatury pracy i sprężarki, z uwzględnieniem wydajności po zmianie czynnika.
3. Odzysk starego czynnika do butli, bez wypuszczania do atmosfery.
4. Olej i osprzęt: wymiana oleju (do czynników HFC i HFO zwykle na poliestrowy POE), filtrów-odwadniaczy i uszczelek, w razie potrzeby zaworów rozprężnych.
5. Próby: próba szczelności azotem i odpompowanie układu do głębokiej próżni.
6. Napełnienie i rozruch: nowy czynnik, ustawienie przegrzania i nastaw sterownika, kontrola temperatur w komorach. Przy starszych sterownikach pomaga automatyka chłodnicza na statkach.
7. Dokumenty: raport z prac (work report) i raport serwisowy (service report) z ilością odzyskanego i napełnionego czynnika.

Retrofit w porcie, w stoczni i w rejsie

Retrofit jednego układu trwa zwykle 1–2 dni, zależnie od jego wielkości i stanu. Robimy go w czasie postoju w porcie albo w stoczni, a gdy statek nie może czekać, nasz technik płynie z nim i przestawia układy w rejsie. Najczęściej pracujemy w Trójmieście i Szczecinie, a na zlecenie armatora także w portach Europy, m.in. w Rotterdamie, Hamburgu i Bremerhaven.

Przykład: przejście na R449A w rejsie

Na statku handlowym przestawiliśmy oba obiegi chłodni prowiantowych na R449A bez postoju w stoczni. Wysłużone sprężarki Daikin zastąpiły nowe półhermetyczne sprężarki Bitzer, a układ dostał separatory oleju, nową automatykę Danfoss i zawory rozprężne dobrane do R449A. W klimatyzacji odzyskaliśmy R422D i wymieniliśmy olej na syntetyczny. Po próbie azotem i odpompowaniu do 500 mikronów chłodnie pracowały stabilnie przy temperaturze parowania -27°C. Szczegóły: modernizacja okrętowych systemów HVAC w rejsie.

Uprawnienia

Firma ma certyfikat F-gaz (nr no13KFCH), każdy nasz technik ma osobisty certyfikat F-gaz i uprawnienia SEP, a od września 2026 r. pracujemy w certyfikowanym systemie zarządzania jakością ISO 9001:2015. Jeśli najpierw chcesz sprawdzić, które układy na statku wymagają retrofitu, zacznij od kontroli w ramach usługi F-gaz na statkach.

Zapytaj o retrofit

Podaj nazwę statku lub numer IMO, port i termin postoju, czynnik w układzie i liczbę obiegów, a jeśli możesz, prześlij zdjęcie tabliczki sprężarki. Wyślij zapytanie albo zadzwoń na numer w nagłówku strony.