Przejdź do treści
Maszynownia statku: rząd zaworów z tabliczkami opisowymi, w tle rurociągi

Audyty F-gaz na statkach

Sprawdzamy szczelność i sprawność instalacji chłodniczych i klimatyzacji na statkach, prowadzimy historię serwisów i podajemy dane do dokumentacji czynnika, w tym do rejestru ODS dla R22.

Kontrola układu chłodniczego na statku: elektroniczny analizator serwisowy podłączony do sprężarki

F-gaz na statkach to przede wszystkim szczelne układy i porządek w danych o czynniku. W ramach audytu F-gaz sprawdzamy szczelność i sprawność instalacji chłodniczych i klimatyzacji, prowadzimy historię serwisów każdego statku i podpowiadamy, które układy warto przestawić na nowy czynnik. Kontrole robimy tam, gdzie jest statek: w portach Trójmiasta i Szczecina, w portach Europy i w rejsie.

Co obejmuje audyt F-gaz na statkach

  1. Spis instalacji: jakie układy są na statku, jaki czynnik i ile go jest, według tabliczek i dokumentacji.
  2. Kontrola szczelności: ciśnienia na manometrach serwisowych pokazują, czy w układzie jest właściwa ilość czynnika. Gdy coś się nie zgadza, elektronicznym detektorem szukamy miejsca wycieku.
  3. Kontrola sprawności: ciśnienia i temperatury pracy, przegrzanie i dochłodzenie, praca sprężarki i skraplacza.
  4. Zalecenia: co naprawić od razu, co przy najbliższym postoju, a które układy przestawić na nowy czynnik.
  5. Raport serwisowy z wynikami, ilością czynnika uzupełnionego albo odzyskanego i zaleceniami. Historię serwisów prowadzimy dla każdego statku, więc przy następnej wizycie widać, jak zmienia się stan układu.

Co obowiązuje na statku: R22, HFC i przepisy

  • R22 i inne substancje zubożające warstwę ozonową reguluje MARPOL Annex VI, prawidło 12: nie wolno ich celowo uwalniać, od 2020 r. nie wolno montować nowych instalacji z HCFC, a każde napełnienie, naprawę i odzysk wpisuje się do rejestru ODS (Ozone-depleting Substances Record Book). Urządzenia z takimi czynnikami wymienia się w suplemencie do certyfikatu IAPP, a rejestr może sprawdzić inspektor Port State Control. Z każdego serwisu podajemy ilości czynnika do tego rejestru.
  • Czynniki HFC, takie jak R404A, R134a czy R407C, reguluje w UE rozporządzenie (UE) 2024/573. Jak stosuje się je do instalacji na statkach, zależy od interpretacji: na przykład holenderski inspektorat żeglugi uznaje, że armatora obowiązuje zapobieganie wyciekom i ich naprawa bez zbędnej zwłoki, ale okresowe kontrole szczelności z rozporządzenia statków nie dotyczą. Dlatego zakres i częstotliwość kontroli ustalamy z armatorem, a w razie wątpliwości warto zapytać administrację bandery.
  • Dostępność czynników: od 2025 r. w UE nie wolno serwisować urządzeń chłodniczych świeżym czynnikiem o GWP od 2500 wzwyż (np. R404A), a limity HFC maleją. Każdy wyciek takiego czynnika oznacza kłopot z uzupełnieniem w europejskim porcie.

Ile znaczy wyciek: ekwiwalent CO2

Wpływ czynnika na klimat liczy się w tonach ekwiwalentu CO2: ilość czynnika w kilogramach razy jego współczynnik GWP. Dla R404A (GWP 3922) 10 kg czynnika to około 39 ton CO2, a dla R134a (GWP 1430) około 14 ton. W UE od tej wartości zależą obowiązki dla urządzeń na lądzie, a na statku to dobra miara, które układy warto kontrolować najczęściej i które najpierw przestawić na czynnik o niższym GWP.

Po co kontrolować szczelność, nawet gdy nikt nie każe

Wyciek to nie tylko koszt czynnika. Układ z niedoborem czynnika traci wydajność, sprężarka pracuje dłużej i grzeje się, a olej gorzej do niej wraca, co skraca jej życie. W chłodni prowiantowej kończy się to ciepłą mroźnią, a na klimatyzacji duszną nadbudówką w tropikach. Wcześnie znaleziony wyciek naprawia się w kilka godzin, a późno znaleziony często kończy się remontem sprężarki.

Gdzie najczęściej cieknie na statku

  • połączenia kielichowe i gwintowane, które drgania kadłuba z czasem luzują,
  • uszczelnienia wału w sprężarkach otwartych, takich jak Sabroe,
  • zawory serwisowe, kołpaki i wzierniki,
  • presostaty i rurki kapilarne, które pękają od drgań,
  • skraplacze płaszczowo-rurowe chłodzone wodą morską: przy skorodowanych rurkach czynnik ucieka do wody,
  • rury na otwartym pokładzie, gdzie sól przyspiesza korozję.

Gdy audyt wykaże problem

Wyciek i usterki naprawiamy na miejscu albo przy najbliższym postoju. Zobacz remonty sprężarek okrętowych. Jeśli układ pracuje na R22 albo R404A i wciąż cieknie, zwykle bardziej opłaca się przestawić go na nowy czynnik: retrofit R404A.

Uprawnienia

Firma ma certyfikat F-gaz (nr no13KFCH), a każdy nasz technik osobisty certyfikat F-gaz, który uprawnia do kontroli szczelności, odzysku czynnika, napraw i serwisu instalacji z F-gazami, oraz uprawnienia elektryczne SEP. Od września 2026 r. pracujemy w certyfikowanym systemie zarządzania jakością ISO 9001:2015.

Jak przygotować się do audytu

  • lista instalacji z czynnikami i ilościami, jeśli statek ją ma,
  • ostatnie raporty serwisowe i zapisy o uzupełnianiu czynnika,
  • rejestr ODS, jeśli na statku pracuje jeszcze R22,
  • dostęp do maszynowni i do urządzeń oraz kontakt do mechanika, który zna instalację,
  • termin, w którym układy mogą chwilę pracować pod kontrolą albo zostać wyłączone.

Zamów audyt F-gaz

Prześlij nazwę statku albo numer IMO, port i termin postoju, listę instalacji z czynnikami (jeśli ją macie) i ostatnie raporty serwisowe. Wyślij zapytanie albo zadzwoń na numer w nagłówku strony.